Podróże umysłu i oczu w roku 2012

Mózgu i oczu podróże w roku 2012

Sporo było filmowych i książkowych odkryć w ubiegłym roku. Pewne olśnienia były do przewidzenia i tylko z braku czasu docierałem do nich z opóźnieniem. Do innych doszedłem swoimi własnymi, krętymi ścieżkami. Spisując sobie mapę wędrówek z roku 2012, aż zdziwiłem się ile razy obrazy i słowa uwodziły mi wyobraźnię. Nie wiem, czy jest tego więcej, niż kiedyś. W końcu bywały lata, gdy codziennie pewne rzeczy (najważniejsze w kinie i literaturze) oglądałem i czytałem. Za to tegoroczne z pewnością były konsekwencją poszukiwań: w ramach form, które preferuję albo tematów, które powoli zgłębiam.

Filmowe eskapady

Nie jestem jeszcze na tyle stary, by z sentymentem wracać do dzieciństwa. Ale i tak filmy w swojej tematyce sięgające do okresu dorastania śmiało uznać za najważniejsze w filmowej edukacji tego roku. Są to więc “Moja łódź podwodna” Richarda Ayoade (mój film roku) oraz “Kochankowie z księżyca” Wesa Andersona. Tematycznie i formalnie bardzo podobne, grające na tym samych nutach (film Ayoade może jest bardziej realistyczny, ale wcale nie mniej przewrotny) i trudnym do rozdzielenia połączeniu bajkowej umowności i poetyki wspomnienia. W tej tematyce muszę dodać "Wyspę skazańców" – skandynawski klimat oraz precyzyjnie zbudowana psychologia postaci to cechy najbardziej wzruszającego filmu jaki widziałem w tym roku.

Dowodem potęgi filmowej wyobraźni (omijam tu bardzo dobrego Batmana czy “Star Treka”, to inna kategoria) są niezależne "Bestie z południowych krain" oraz "Take Shelter". Pierwszy film, to prawdziwy powiew świeżości w narracji: surrealistycznej i niesentymentalnej. Drugi to dowód, że można nie do końca oryginalną historię opowiedzieć we wciągający sposób, a jednocześnie robić to przyciszonym głosem i uderzać o tematy niemal ostateczne. Bez popadania w patos.

Nie było obrazów, które by totalnie mnie zawiodły. Jednak parę, co do których miałem spore oczekiwania, okazało się być filmami innymi, niż się spodziewałem. Nie zawsze lepszymi. Tu łapie się "Drzewo życia" Malicka, które podziwiam za odwagę poznawczą, ale nie mam przekonania, że autor w każdym elemencie panuje nad swoją wizją. Podobnie "Dziewczyna z tatuażem" – otwarte zakończenie sprawia, że jest to film pęknięty i w żadnym aspekcie nie satysfakcjonuje. Ani jako diagnoza społeczna, ani jako gatunkowy kryminał. Szkoda.

Pełna lista filmów obejrzanych w 2012 roku (plus linki do wpisów):

01. Shrek Forever, reż. Mike Mitchell (2010)
02. Restless, reż. Gus Van Sant (2011)
03. Drzewo życia, reż. Terrence Malick (2011)
04. Slacker, reż.  Richard Linklater (1991)
05. Musimy porozmawiać o Kevinie, reż. Lynne Ramsay (2011)
06. Niebezpieczna metoda, reż. David Cronenberg (2011)
07. Popiół i diament*, reż. Andrzej Wajda (1958)
08. Tajemnica Brokeback Mountain*, reż. Ang Lee (2005)
09. Blue Valentine, reż. Derek Cianfrance (2010)
10. Prawdziwe męstwo, reż. Ethan Coen, Joel Coen (2010)
11. Kocha, lubi, szanuje, reż. Glenn Ficarra, John Requa (2011)
12. Spadkobiercy, reż.  Alexander Payne (2011)
13. Chciwość, reż. J.C. Chandor (2011)
14. Moja łódź podwodna, reż. Richard Ayoade (2010)
15. Babel, reż. Alejandro González Iñárritu (2006)
16. Rozstanie, reż. Asghar Farhadi (2011)
17. Personel*, reż. Krzysztof Kieślowski (1975)
18. Dziewczyna z tatuażem, reż. David Fincher (2011)
19. Wszystkie odloty Chenney’a, reż. Paolo Sorrentino (2011)
20. Przejście podziemne*, reż. Krzysztof Kieślowski (1974)
21. Still Alive. Film o Krzysztofie Kieślowskim, reż.Maria Zmarz-Koczanowicz (2005)
22. Comic Book Confidential, reż. Ron Mann (1988)
23. Super 8, reż. J.J. Abrams (2011)
24. Strasznie głośno, niesamowicie blisko, reż. Stephen Daldry (2011)
25. Wymyk, reż. Grzegorz Zgliński (2011)
26. Wstyd, reż. Steve McQueen (2011)
27. Głód , reż. Steve McQueen (2008)
28. Mój tydzień z Marylin, reż. Simon Curtis (2011)
29. Nietykalni, reż. Olivier Nakache, Eric Toledano (2011)
30. Bliskie spotkania trzeciego stopnia*, reż. Steven Spielberg (1977)
31. Hańba, reż.  Steve Jacobs (2008)
32. Jagodowa miłość, reż.  Kar Wai Wong (2007)
33. Sala samobójców, reż. Jan Komasa (2011)
34. Służące , reż. Tate Taylor (2011)
35. Fish Tank, reż. Andrea Arnold (2009)
35. Elena, reż. Andriej Zwiagincew (2011)
36. Prometeusz, reż. Ridley Scott (2012)
37. Artysta, reż. Michel Hazanavicius (2011)
38. Mroczny Rycerz Powstaje, reż. Christopher Nolan (2012)
39. Eden Lake, reż. James Watkins (2008)
40. Róża, reż. Wojciech Smarzowski (2011)
41. Stan gry, reż. Kevin Macdonald (2009)
42. Marry Reilly, reż. Stephen Frears (1996)
43. Tajne przez poufne, reż. Joel Coen, Ethan Coen (2009)
44. Lęk wysokości , reż. Bartosz Konopka (2011)
45. Mój idol*, reż. David Winkler (1998)
46. Siedem dusz, reż. Gabriele Muccino (2008)
47. Sherlock Holmes. Gra cieni, reż. Guy Ritchie (2011)
50. Podziemny krąg*, reż. David Fincher (1999)
51. Wyspa skazańców, reż. Marius Holst (2010)
52. Jane Eyre, reż. Cary Fukunaga (2011)
53. Dystrykt 9, reż. Neill Blomkamp (2009)
54. Bestie z południowych krain, reż. Benh Zeitlin (2012)
55. Szpieg, reż. Tomas Alfredson (2011)
56. Łowca trolli, reż. André Øvredal (2010)
57. W drodze, reż. Walter Salles (2012)
58. Mgła, reż.  Frank Darabont (2007)
59. Pan i Pani Smith, reż. Doug Liman (2005)
60. Kobieta z piątej dzielnicy, reż. Paweł Pawlikowski (2011)
61. Skyfall, reż. Sam Mendes (2012)
62. Broken Flowers*, reż. Jim Jarmusch (2005)
63. Comic-Con Epizod V: Fani kontratakują, reż.  Morgan Spurlock (2012)
64. Miłość, reż. Michael Haneke (2012)
65. Take Shelter, reż. Jeff Nichols (2011)
66. To właśnie miłość*, reż.  Richard Curtis (2003)
67. Charlie i fabryka czekolady, reż. Tim Burton (2005)
68. Imię róży*, reż. Jean-Jacques Annaud (1986)
69. Stan rzeczy, reż. Wim Wenders (1982)
70. Kochankowie z Księżyca. Moonrise Kingdom, reż. Wes Anderson (2012)
71. Star Trek, reż. J.J.Abrams (2009)
72. Człowiek w ogniu, reż. Tony Scott (2004)
73. Drive, reż. Nicolas Winding Refn (2011)

* – filmy obejrzane po raz kolejny

Serialowe powieści w odcinkach

Kilka ich obejrzałem w tym roku. Ale i tak jeden jest bezkonkurencyjny, bo… jak tu rywalizować z Sherlockiem”? Choć oczywiście “Zakazane Imperium” (mimo moich wątpliwości po paru pierwszych odcinkach sezonu trzeciego) nadal dzielnie rywalizuje w kategorii najlepszy serial ever. Rozmach wizji i drobiazgowość rekonstrukcji Ameryki lat 20. XX wieku rzuca wciąż na kolana. Za to nie żałuję (po dwóch ostatnich sezonach), że “House” się skończył – jego pora już dawno nadeszła. Ostatni odcinek (niestety nie sezon) był godnym pożegnaniem bohatera.

01. Sherlock, sezon 2
02. Zakazane Imperium, sezon 3
03. House, sezon 8
04. Teoria Wielkiego Podrywu, sezon 1-6
05. Gra o tron, sezon 2
06. Siostra Jackie, sezon 4
07. Przystanek Alaska, sezon 1 i 2

Książki z mojej półki

Wszystkie pozycje poniżej to podróże warte odbycia. Ale jedną zapamiętam szczególnie: "Niemiecką jesień" Dagermana. Takich opisów powojennego krajobrazu jeszcze nie czytałem. To też pokrótce esej o tym, jak być reporterem, jak i o postrzeganiu rzeczywistość. Dziwnie uzupełnia mi więc książkę Dagermana "Dno oka" Nowickiego. To moje dwie książki roku 2012, choć ogólna ich liczba (22) nie satysfakcjonuje mnie w żadnej mierze. Nie biorę pod uwagę przeczytanych w tym roku zbiorów “Fistaszków”.

Pełna lista lektur książkowych w 2012:

01. Londyńczycy, Ewa Winnicka
02. Dno oka, Wojciech Nowicki
03. Podróże małe i duże, czyli jak zostaliśmy światowcami, Wojciech Mann, Krzysztof Materna
04. Książka meldunkowa, Jan Kamiński
05. Herkulesy, Jerzy Stefan Stawiński
06. Droga, Cormac McCarthy
07. Ptaszyna, Dezső Kosztolányi
08. Niemiecka jesień, Stig Dagerman
09. Paryski ekspres, Georges Simenon
10. Wagon drugiej klasy, Michał Androsiuk
11. Cmentarz w Pradze, Umberto Eco
12. Serge Gainsbourg, Sylvie Simmons
13. Zabójca z Miasta Moreli, Witold Szabłowski
14. Dzienniki kołymskie, Jacek Hugo Bader
15. Nagle pukanie do drzwi, Etgar Keret
16. Rzeźnia numer pięć, Kurt Vonnegut
17. Sztukmistrz z Lublina, Isaac Bashevis Singer
18. Gugara, Andrzej Dybczak
19. Historia niebyła kina PRL, Tadeusz Lubelski
20. Duch. Nauka na tropie życia pozagrobowego, Mary Roach
21. Wilk. Szlaki życia Jacka Londona, James L. Haley
22. Książka twarzy, Marek Bieńczyk

Advertisements

3 thoughts on “Podróże umysłu i oczu w roku 2012

  1. Trochę jest tych samych książek („Dno oka”, to dlatego teraz komentuję 🙂 a jeszcze więcej fimów 😉 „Pociąg drugiej klasy” czeka na peronowej półce, a chciałabym przeczytać jeszcze 11, 12, 13 (14 i 15 były super;) I Bieńczyka… A skończyłeś?:> Życzę Ci udanych poszukiwań w 2013 roku i długiego zestawienia na koniec.

    Lubię

    1. I nawzajem. Co by te 21-22 udało się przebić. Zastanawiałem się, czy 14 i 15 nie uznać za swoje książki roku, ale tak sobie myślę, że to doskonałe pozycje, których wysokiej jakości można było się spodziewać… Oby w tym roku nie brakowało zaskoczeń.

      Lubię

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s